Dupuis (1877 - 1937), Toon (Antonius Stanislaus Nicolaas Ludovicus)

President Steyn, 1922

President Steyn

Dit kunstwerk is een standbeeld van President Steyn en staat sinds 1922 tegenover het station in het Rijsterborgherpark. Het is een herinneringsmonument. Steyn studeerde een aantal jaar in Deventer.

Lees meer

Het monument is een voorbeeld van een herinneringsmonument uit het begin van de twintigste eeuw, waaruit de hernieuwde aandacht spreekt voor belangrijke figuren uit de vaderlandse geschiedenis. Bijzonder is de combinatie van naturalisme van de figuur en de monumentale achter- en ondergrond die uit ruwe steen bestaat. 
Bij het kunstwerk staat een bordje met de volgende tekst:

“Geen offer heeft hij geschuwd voor zijn volk, voor de trouw aan ‘s lands woord voor onafhankelijkheid, recht en taal. Hij was een eer aan onze staat.”

Over President Steyn
Martinus Theunis Steyn (1857-1916) ging enkele jaren in Deventer naar school (1877-1879). Hij studeerde daarna rechten aan de universiteit van Leiden. Daarna keerde hij terug naar zijn geboorteland Zuid-Afrika, waar hij werkte als advocaat, politicus en staatsman. Hij werd president van de Oranje Vrijstaat in Zuid-Afrika van 1896 tot 1902 en gaf leiding in de Boerenoorlog tegen Engeland.

Over de kunstenaar
Toon Dupuis (Antwerpen,1877- 1937, Den Haag) was een succesvolle Nederlandse beeldhouwer. Hij was met name befaamd om zijn zwierige, licht geïdealiseerde portretten in marmer en brons van vooraanstaande personen, onder wie leden van de koninklijke familie, kunstenaars en wetenschappers. Dupuis realiseerde ook monumentaal werk, dat qua stijl sterk aansluit bij de 19e eeuwse academische traditie. Voorbeelden daarvan zijn het monument voor de gebroeders De Witt te Dordrecht (1918) en het ruiterstandbeeld van koning-stadhouder Willem III te Breda (1921).

Omstreden
Het beeld is al decennia omstreden omdat president Steyn met zijn blanke Boerenrepubliek aan de wieg heeft gestaan van de apartheid (de onderdrukking van de zwarte bevolking). Uit de tekst bij het beeld blijkt de grote sympathie van de Nederlanders in die tijd voor de strijd van de Boeren, omdat velen van hen van Nederlandse kolonisten afstamden.

Overal ter wereld wordt er gezocht naar hoe om te gaan met beladen standbeelden. Zo is ook het beeld van President Steyn in Deventer een aantal keren in opspraak geraakt. Je kunt zo’n standbeeld rigoureus verwijderen uit het straatbeeld of voorzien van meer inhoudelijke context. Een andere mogelijkheid is het omstreden beeld niet fysiek af te breken maar juist in de nabijheid nieuwe beelden te plaatsen waardoor het omstreden beeld in een ander perspectief wordt geplaatst.

Tegenbeeld
Tegenbeeld is een onderzoeksproject rondom het omstreden standbeeld van president Steyn aan de stationsstraat in Deventer. Kunstenlab is gestart met een open call voor een tegenbeeld. De opbrengst van de open call (ruim 60 voorstellen) is gepresenteerd op bouwhekbanners bij het omstreden standbeeld. Daarnaast hebben we in de hele binnenstad van Deventer posters opgehangen met quotes uit een aantal van de inzendingen.

Een selectiecommissie heeft uit de inzendingen voor de open call drie kunstenaars – Jeroen Diepenmaat, Edwin Stolk en Lawil Karama – uitgenodigd hun idee-schets verder uit te werken. Deze kunstenaars hebben hiervoor uitgebreid research gedaan.

Meer over Tegenbeeld vind je op deze pagina: www.buitenkunstindeventer.nl/tegenbeeld/

In de buurt